Γράφει ο φιλόλογος-ιστορικός Ηλίας Στουραίτης στο MAGA.GR
«Το ενδιαφέρον για τις νοητικές αναπαραστάσεις και την «κατασκευή» της πραγματικότητας με βάση συγκεκριμένους «λόγους» έθεσε τη γλώσσα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των ιστορικών των νοήσεων. Η διανοητική ιστορία, ασχολούμενη με τα κείμενα, δέχτηκε τη στροφή προς την επίδραση της γλώσσας, όπως συμβαίνει στις κοινωνικές επιστήμες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, δόθηκε η έκφραση τόσο στους γλωσσικούς τρόπους όσο και στις ρητορικές εκφορές της οργάνωσης της εμπειρίας, όπως επίσης στις πολιτικές εμπλοκές της λεκτικής νοηματοδότησης αλλά και λειτουργίας του κόσμου ως κειμένου. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη γλώσσα ως μεταφορά. Οι συμβολικές πράξεις προσεγγίζονται ως γλωσσικοί κώδικες, οι οποίοι πρέπει να αποδομηθούν ή κείμενα που πρέπει να αναγνωσθούν. Η γλωσσική αναλογία υπογραμμίζει την έννοια της αναπαράστασης.
Το πρόγραμμα της αποδόμησης (deconstruction) που εισηγήθηκε ο Derrida απέβλεπε στην ανάγκη της «διπλής ανάγνωσης» του κειμένου (text) και του πλαισίου αναφοράς (context) ώστε μέσω των σημείων να ερμηνευθούν οι νοηματοδοτικές στρατηγικές της δυτικής διανοητικής παράδοσης. Ωστόσο, η μονομερής χρήση της αποδόμησης μπορεί να οδηγήσει σε παρανοήσεις, διότι η έμφαση στο αυτόνομο κείμενο υποβαθμίζει τη διάσταση της χρονικότητας και επομένως την ιστορικότητα της διανοητικής παράδοσης. Ο Hayden White με τη βιογραφία του Henri Adams προβάλλει μια νέα τάση στο χώρο της διανοητικής ιστορίας, την ανάλυση του ιστορικού λόγου. O White θεωρεί ότι ένα κείμενο είναι μια ολότητα, η οποία έχει σταθερή και συγκεκριμένη δομή, ένα είδος ταυτότητας, που μπορεί να λειτουργήσει ως μοντέλο για ο,τιδήποτε κατανοήσιμο. Δημιουργείται μια αβεβαιότητα για το που τελειώνει ένα κείμενο και που αρχίζει ένα πλαίσιο αναφοράς, αλλά και για τη φύση της σχέσης τους, οδηγώντας σε συζητήσεις παρά σε αξιολογικές κρίσεις.
Το κλασικό κείμενο αντιμετωπίζεται πλέον ως πρόβλημα αλλά και η διάκριση μεταξύ αξιόπιστων κειμένων ή ντοκουμέντων και των «ιδεολογικά» ασαφών ή «σκοτεινών» κειμένων. Τα κείμενα αντιμετωπίζονται σα να έχουν διαπεραστεί από ιδεολογικά στοιχεία ή σα να είναι διαφανή, αξιόπιστα ή προφανή και μπορούν να μας μεταδώσουν το «διανοητικό» κλίμα από το οποίο προέκυψαν. Όχι ότι οποιοδήποτε κείμενο μπορεί να ανακαλέσει τον κόσμο της αφετηρίας του. Η γλώσσα έχει τη δυνατότητα να εκληφθεί ως έκφραση αιτιωδών σχέσεων που διέπουν τον κόσμο. Οι μαρξιστές επιχειρούν να προσεγγίσουν τη γλώσσα ως σύμπτωμα του κόσμου ή των αιτιωδών δυνάμεων.»
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου