Στην πρώτη φάση του
σεμιναρίου του Άρη Ρέτσου «Εγώ είμαι το αρχαίο δράμα» , η πρακτική των ηθοποιών επικεντρώνεται στη
σχέση του Ατόμου με το Σύνολο, του Ήρωα δηλαδή,
και του Χορού, στα πρώτα επεισόδια των
έργων, όπου η συνεχής σύγκρουση Ήρωα και Χορού καθορίζει την εξέλιξη του έργου
:Ηλέκτρα – Χορός, Κασσάνδρα – Χορός, Αίαντας – Χορός κ.α.
Το κάθε πρόσωπο διεκδικεί το
χώρο, την ύπαρξη, το θέλω, και εν τέλει το "Είναι" του. Οποιαδήποτε
όμως πράξη ή απόφαση του, καλώς ήκακώς,
"περνάει" μέσα από το Χορό, και εκεί ζυμώνεται, δοκιμάζεται,
και γίνεται ή όχι αποδεκτή από το πλήθος του Χορού. Ο Χορός απότην άλλη, άλλοτε
ακολουθώντας και άλλοτε όχι τον Ήρωα, σαν θεσμικό πρόσωπο των
"πολλών" ή του "εμείς", ελέγχει, κρίνει, συντροφεύει,αλλά
και συγκρούεται με τον Ήρωα, καθορίζοντας καταλυτικά την εξέλιξη του
Έργου. Η αέναη και άλυτη πάλη του
"εγώ" με τους"άλλους", στην διαχρονική "αρένα"
του πάντα, ή στον "ωραίο"
και αρχαίο κύκλο, στην ορχήστρα του
θεάτρου ένα απογευματινό δειλινόστα πεύκα κλπ., ανάλογα πώς το βιώνει κανείς,
είναι και η θεματική του σεμιναρίου.
Πιο απλά, και μέσα από
τους Ρυθμούς του έργου, στο εργαστήρι οι
συμμετέχοντες στο ρόλο του Χορού, κρίνουν και πιέζουν το Πάσχονπρόσωπο και
μοιραία το φορτίζουν και το υποχρεώνουν να υπερβεί τα όρια αποκαλύπτοντας μας
την αλήθεια της σκηνής, και όχι μόνο. Αυτό το πρωταρχικό, ή και για πολλούς
"απλοϊκό", τεχνικό στάδιο, δημιουργεί την "ανάγκη έκφρασης" όλων όσων συμμετέχουν στησκηνή, και θεωρείται
απαραίτητο για την τεχνική αλλά και τη βιωματική αντίληψη εν συνεχεία του Ηθοποιού, στο τι σημαίνει μονόλογος,διάλογος, χορικό
κτλ., καθώς και άλλα θεωρητικά θέματα, όπως
ήθος, διάνοια, λεκτικό, χαρακτήρας, κίνηση κτλ. διότι, ως
γνωστόν επίσης, χωρίς την "ανάγκη έκφρασης", δεν
υπάρχει έκφραση.
Πιο λιτά, θα μπορούσε να
ειπωθεί ότι, στόχος του σεμιναρίου είναι οι συμμετέχοντες να προσεγγίσουν το
χώρο του Αρχαίου Δράματος μέσα από μια άλλη οπτική. Πιο ειδικά και μέσα από
αυτοσχεδιασμούς και την οργανική σωματική έκφραση των κειμένων αποκαλύπτονται:
α) τα πρόσωπα των ηρώων, το
πάθος, ο χαρακτήρας, το λεκτικό.
β) η εκφραστική σχέση χορού
και ηρώων.
Το σεμινάριο απευθύνεται,
όσον αφορά την Πρακτική σε ηθοποιούς ή μαθητές δραματικών σχολών, ενώ περιορισμένος αριθμός ακροατώναπό το χώρο της
μουσικής, των εικαστικών(σκηνογραφία, μάσκα κλπ.), την ποίηση ή την
λογοτεχνία, που τυχόν ενδιαφέρονται
σχετικά, είναι ευπρόσδεκτος. Για λόγους
τεχνικούς, και μόνον, καθορίζεται σαν όριο ηλικίας τα 35 χρόνια, εκτός των περιπτώσεων όπου και
αυτόενδεχομένως να αγνοηθεί.
Σχετικά με την ύλη και τα
κείμενα του σεμιναρίου οι ενδιαφερόμενοι – εκτός από την συμμετοχή τους στο
Χορό σε όλες τις σκηνές, μπορούν να εξασκηθούν και στους μονολόγους,
επιλέγοντας έναν, δύο ή και τρεις της
προτίμησης τους, πάντα, από τη μετάφραση του Ι.Γρυπάρη.
Υπογραμμίζεται ότι σε όλους
τους μονολόγους, ο τρόπος που υπάρχουν και κινούνται οι ηθοποιοί –
συμμετέχοντες στο Χορό, και
ο"διάλογός" τους με τον "πρωταγωνιστή", είναι το ενδιαφέρον και ένας από τους
βασικούς λόγους ύπαρξης του σεμιναρίου αυτού.
Ώρες μαθημάτων Κυριακή: 17:00
- 21:00
Αποστολή βιογραφικών με
απαραίτητα αναγραφόμενα στοιχεία: α)την σχολική εκπαίδευση, β)όποια άλλη
πιθανώς εκπαίδευση ακολούθησε και γ)ημερομηνία γέννησης κτλ. + φωτογραφίας,
δηλώσεις συμμετοχής και επικοινωνία: polywnymo@gmail.com
Βιογραφικό Σημείωμα Άρη Ρέτσου
Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια
της Αιγύπτου το 1957.
Ήρθε στην Ελλάδα στις
17-1-1973 ημέρα Τετάρτη, ώρα 7.37
Απόφοιτος της σχολής Βεάκη το
1981.
Στο θέατρο συμμετείχε στο
«Μακρύ Ταξίδι της Μέρας Μέσα στη Νύχτα» του Ευγένιου Ο’ Νηλ με τον θίασο της
Έλσας Βεργή, στο «Σάρατα παιδιά ενός κατώτερου θεού» με το θίασο της Έλλης
Λαμπέτη, στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης στο «Κατσούρμπος» κ.ά.
Από το 1981 έως το 1986
συμμετείχε στον κινηματογράφο και την τηλεόραση στις ταινίες «Απέναντι» και
«Μανία» του Γ. Πανουσόπουλου,στο «Μπορντέλο» του Ν. Κούνδουρου, στη
«Φωτογραφία» του Ν. Παπατάκη, μία ταινία που συγκαταλέγεται στις 10 καλύτερες
τουελληνικού κινηματογράφου, καθώς και στην τηλεταινία «Χώμα & Νερό» του
Νίκου Κάσδαγλη σε σκηνοθεσία Φ. Βιανέλλη
Όπως επίσηs και στην
τηλεοπτική σειρά του Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου «Αστροφεγγιά»(1981) όπου υποδυόμενος
το ρόλο του φυματικού νέου Πασπάτη έγινε γνωστός στο ευρύ τηλεοπτικό και
θεατρικό κοινό της εποχής.
Το 1985 ωστόσο... ο πολλά
υποσχόμενος νεαρός πρωταγωνιστής Άρης Ρέτσος, με ασυνήθιστη το λιγότερο για τα
δεδομένα της εποχής του επιλογή απομακρύνεται από το θεατρικό καθώς και από τον
κινηματογραφικό χώρο, ενώ προσανατολίζεται αποφασιστικά στην εκπαίδευση και
έρευνα των κανόνων της τέχνης του ηθοποιού, της υποκριτικής εν γένει και
τουΑρχαίου Δράματος ειδικότερα.
Μάλιστα καθώς ακούγεται, τότε
είναι που άρχισε να εξασκείται συστηματικά, στην ήπια βεβαίως, πλην όμως,
πολεμική τέχνη, του tai chi chuan.
Το 1992-93 και μετά από
επταετή απουσία από τα θεατρικά δρώμενα εμφανίζεται... πάλι... ο ίδιος... με
ένα έγχορδο όργανο επί σκηνής –ερμηνεύοντας στο Θέατρο «ΕΜΠΡΟΣ» και στην
«Ανοιχτή Δοκιμή», αποσπάσματα από την τραγωδία του Σοφοκλή «Αίας» στο Αρχαίο Κείμενο!
Σ’ αυτήν την παράσταση,
γίνεται φανερό για πρώτη φορά επίσης, ότι η «μουσική», το μέτρο και ο ρυθμός
καθορίζουν απόλυτα την Ερμηνεία στο Αρχαίο Δράμα, τη σκηνοθεσία, την
κινησιολογία κτλ
Η πρόταση αυτή ακούγεται ότι
έτυχε θερμής μάλλον υποδοχής αιφνιδιάζοντας λίγο το θεατρόφιλο κοινό, λέγεται
δε μάλιστα ότι και ο ίδιος ο Μάνος Χατζηδάκις, σαν απλός θεατής της εν λόγω
παράστασης, πρότεινε αμέσως να συμπεριληφθεί ο Αίας του Α.Ρέτσου στη δισκογραφική
παραγωγή του «Σείριου».
Το 1993-94 από το χώρο της
σκηνοθεσίας αυτή τη φορά, εμφανίζεται πάλι , επιλέγοντας το Σύγχρονο Ελληνικό
Θέατρο και σκηνοθετεί το νεοελληνικό έργο του Δ. Κεχαϊδη «Το Τάβλι».
Το 1995 ιδρύει την θεατρ.
Εταιρεία «Πολυώνυμο» και με κεντρικό πρόσωπο το Χορό της Αρχαίας Τραγωδίας,
παρουσιάζει στο θέατρο Σφενδόνη αποσπάσματα από την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή με
τίτλο «Αντιγόνης Χορός».
Tο 1996 συμμετέχει στην
διεθνή συνάντηση ποίησης «Μυρίσαι το Άριστον» στο Ηρώδειο, σε σκηνοθεσία της Μ.
Λυμπεροπούλου, με χορικάαπό τον «Αίαντα» του Σοφοκλή. Το 1998 συμμετέχει στη
Διεθνή Συνάντηση Θεάτρου των πολιτιστικών εκδηλώσεων του ΕυρωπαϊκούΚέντρου
Δελφών, «Το Αρχαίο Δράμα στην Ανατολή», με την παράσταση «Αντιγόνης Χορός».
Το 1999-2000 παρουσιάζει την
παράσταση «Στροφές Αντιστροφές» από έργα του Σοφοκλή, συνεργάζεται με το
ΜουσικόΣύνολο «Σκαλκώτα» υπό τη μουσική διεύθυνση του Μίλτου Λογιάδη σε έργα
του Γ. Ξενάκη..α
Παράλληλα από το 1993 ως το
2001 συμμετέχει σε πολιτιστικές εκδηλώσεις και φεστιβάλ στην Αθήνα,
Θεσσαλονίκη, Γιάννενα, Πάτρα ,Ιθάκη, Τρίπολη, Κρήτη κ.λπ…. ενώ συνεχίζει και
μετά από 10 χρόνια, καθώς φαίνεται να εξασκείται συστηματικά πια, στην ήπια,
αμυντική βεβαιότατα πλην όμως, πολεμική τέχνη, tai chi chuan...
Το 2001 στο πλαίσιο του
Ελληνο-Γερμανικού Φεστιβάλ Θεάτρου στην Κολονία της Γερμανίας, παραμένοντας καπνιστής,
παρουσιάζει στο“Studio Buhne” την παράσταση «Στροφές Αντιστροφές» από έργα του
Σοφοκλή.
ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΥΚΛΟΣ
Ο ρυθμός και το μέτρο στη
σύγχρονη ελληνική γλώσσα
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Από το 2001 ο Α.Ρέτσος
συνεχίζοντας την έρευνα στο χώρο του Αρχαίου Δράματος, αλλάζει τώρα, εντελώς
κατεύθυνση.
Επικεντρώνεται στη σύγχρονη
πλέον ελληνική γλώσσα, και αποκλειστικά στην όποια δυνατότητα, οργανικής
μεταφοράς, σε αυτήν, του μέτρου και του ρυθμού, στην ερμηνεία της τραγωδίας,
και στην αναβάθμιση ενδεχομένως της υποκριτικής τέχνης, στο Αρχαίο Δράμα.
Arthur Rimbaud «Αίμα Κακό
Το 2008, και με την ίδια
οπτική, σκηνοθετεί και ερμηνεύει ο ίδιος, σε μια σόλο performance, το ποιητικό
κείμενο του Arthur Rimbaud «ΑίμαΚακό».
«Θρόνος Ατρειδών»
Στις 5 Ιουλίου 2011, το
«Πολυώνυμο» και ο Α.Ρέτσος σε συμπαραγωγή με το Φεστιβάλ Αθηνών, παρουσιάζει
στο Θέατρο Ηρώδου Αττικού μια συρραφή σκηνών από το μύθο των Ατρειδών με τον
τίτλο «Θρόνος Ατρειδών».
Σε αυτήν την παράσταση, σε
σκηνοθεσία, μουσική, κινησιολογία,
διδασκαλία, σκηνογραφία κλπ.
του Α.Ρέτσου έγινε τουλάχιστον φανερό στο ευρύ κοινό αλλά και σε ολόκληρο το
θίασο η δυνατότητα που έχει το μέτρο και ο ρυθμός στη σύγχρονη
Τέχνη.
