Το Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ. ερευνά και μελετά τον παραδοσιακό πολιτισμό των τελευταίων αιώνων και χρόνων στο βορειοελλαδικό χώρο. Συλλέγει, συντηρεί, διαφυλάσσει και καταγράφει τα υλικά τεκμήρια του πολιτισμού αυτού, τα οποία εκθέτει στο κοινό για μελέτη, παιδεία και ψυχαγωγία.
Οι συλλογές του Μουσείου αποτελούνται από 20.000 περίπου αντικείμενα από κάθε υλικό, αντικείμενα σχετικά με τη γεωργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία και με τεχνικές, όπως η υφαντική, η ραπτική, η κεντητική, η μεταλλοτεχνία, η ξυλοτεχνία, η κεραμική. Πρόκειται για αντικείμενα που εξυπηρετούσαν τις βασικές βιοτικές ανάγκες του ανθρώπου (διατροφή, στέγαση, ένδυση), αλλά και αντικείμενα που χρησιμοποιούνταν στο πλαίσιο της κοινωνικής και της πνευματικής ζωής του.
Το Μουσείο, μέσα από τη γνώση της κοινωνίας του χθες, επιδιώκει την κατανόηση του σήμερα. Ο ρόλος του είναι κατεξοχήν κοινωνικός. Μέσα από την πολύπλευρη δράση του (εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, εκδόσεις, εκδηλώσεις) επικοινωνεί με τον κόσμο, συμμετέχει στα πολιτιστικά δρώμενα και παρεμβαίνει στην κοινωνία.
Το Λαογραφικό Μουσείο στον τομέα της έρευνας έχει να επιδείξει έργο πλούσιο και πολύπλευρο. Ως κατεξοχήν κέντρο για τη μελέτη του λαϊκού πολιτισμού, η έρευνά του καλύπτει την παραγωγική δραστηριότητα (γεωργία, κτηνοτροφία κ.α.) και τις μεταποιητικές τεχνικές (οικοδομική, υφαντική, κεντητική, μεταλλοτεχνία, ξυλοτεχνία, κεραμική κ.α.), που εξυπηρετούν τις βασικές βιοτικές ανάγκες του ανθρώπου (διατροφή, στέγαση, ένδυση), στο πλαίσιο της κοινωνικής οργάνωσης και της πνευματικής ζωής του, τους τελευταίους αιώνες και χρόνια στο χώρο της Μακεδονίας και της Θράκης.
Θεματικά, οι επιμέρους τομείς έρευνας διαμορφώνονται μέσα από τη μελέτη των αντικειμένων που το Μουσείο διαθέτει στις συλλογές του και σύμφωνα με τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και γνώσεις του εξειδικευμένου, για το σκοπό αυτό, προσωπικού του. Ενδεικτικά, αναφέρονται: υφαντική, ενδυμασία, κεντητική, αρχιτεκτονική και κατοικία, οι τέχνες της χαλκευτικής, λιθογλυπτικής, κεραμικής, καροποιίας (στο πλαίσιο των παραδοσιακών μέσων μεταφοράς), πηγές ενέργειας, ιδιαίτερα η υδροκίνηση, λαϊκά δρώμενα.
Από την ίδρυσή του (1970), το Μουσείο με τους ερευνητές του και με σύγχρονο, για τα δεδομένα κάθε εποχής, τεχνικό εξοπλισμό (κάμερες, φωτογραφικές μηχανές, συστήματα ηχογράφησης), πραγματοποιεί πλήθος αποστολές στις επαρχίες του βορειοελλαδικού χώρου (διενέργεια επιτόπιας έρευνας) με στόχο τη γνωριμία, μελέτη και καταγραφή του παραδοσιακού πολιτισμού της ελληνικής υπαίθρου, τον εντοπισμό και την απόκτηση αντικειμένων για τον εμπλουτισμό των συλλογών του ή τη συμπλήρωση τυχόν κενών στη θεματολογία του. Άλλωστε, η λαογραφία και η κοινωνική ανθρωπολογία είναι οι μόνες ίσως από τις ιστορικές-ανθρωπιστικές επιστήμες που επιτρέπουν την άμεση επαφή του μελετητή με το αντικείμενο μελέτης -πρόσωπα, πράγματα, καταστάσεις- τη δημιουργία βιωματικών σχέσεων μεταξύ τους, την αποτύπωση δεδομένων, τη συλλογή πληροφοριών και προφορικών μαρτυριών από πρώτο χέρι.
Επιπλέον, παράμετροι που εντάσσονται στην ερευνητική δραστηριότητα του Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ. είναι η διαρκής ενημέρωση και επιμόρφωση των επιστημόνων του για τις εξελίξεις και τις τρέχουσες θεωρίες στους τομείς της λαογραφίας και μουσειολογίας, η ενεργής συμμετοχή τους σε εγχώριες και διεθνείς επιστημονικές συναντήσεις, η βιβλιογραφική ενημέρωση, η προσωπική μελέτη, το συγγραφικό έργο, η συνεργασία με συναφείς με το αντικείμενο του Μουσείου πολιτιστικούς οργανισμούς και φορείς για την υλοποίηση λαογραφικών-μουσειολογικών projects.
Καρπός της έρευνας του Μουσείου είναι οι εκθέσεις του, μόνιμες και περιοδικές, οι εκδόσεις και τα εκπαιδευτικά του προγράμματα.
Η λειτουργία ενός μουσείου προϋποθέτει την ύπαρξη αντικειμένων. Τα
αντικείμενα, μεγάλα ή μικρά, «σπουδαία» ή «ταπεινά», συνθέτουν ένα σημαντικό μέρος της ιστορίας του κόσμου και της εξέλιξής του, αφού αποτελούν απτά τεκμήρια, μαρτυρίες της ζωής του ανθρώπου και του περιβάλλοντός του. Κάθε μουσείο, ανεξάρτητα από το μέγεθος, τη νομική του υπόσταση ή τη θεματολογία του, διαθέτει αντικείμενα, τα οποία, οργανωμένα σε συλλογές, αποτελούν τη βάση του έργου του σε οποιονδήποτε τομέα δράσης του.
Με τη συντήρηση και διαφύλαξη των αντικειμένων, με την επιστημονική μελέτη τους και κυρίως με την παρουσίασή τους στις εκθέσεις, τις εκδόσεις και τα εκπαιδευτικά προγράμματα, το μουσείο προσφέρει στο ευρύ κοινό τη δυνατότητα να προσεγγίσει τον πολιτισμό του ανθρώπου και του περιβάλλοντός του. Μέσα από τη «συνομιλία» με τα πράγματα ο άνθρωπος γνωρίζει, ερμηνεύει, κατανοεί την ιστορία του, κατ’ επέκταση, διαμορφώνει και καθορίζει το παρόν και το μέλλον του.
Οι συλλογές αντικειμένων υποστηρίζονται επιστημονικά από τα
αρχεία οπτικοακουστικών μέσων του μουσείου: φωτογραφικό αρχείο-στατικής εικόνας (φωτογραφίες, διαφάνειες, σχέδια, χάρτες κ.α.), αρχείο ήχου (μαγνητοταινίες, CDs, κ.α.), αρχείο κινούμενης εικόνας και ήχου (βίντεο, DVDs κ.α.). Αυτά αποτελούν προϊόν του ερευνητικού έργου του μουσείου ή των άλλων δραστηριοτήτων του (εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, εκδηλώσεις) και συγκροτούν ένα υλικό που λειτουργεί συμπληρωματικά, εξυπηρετώντας τους σκοπούς του ιδρύματος σε διάφορα επίπεδα.
Με το έργο 'Ανάπτυξη Ψηφιακών Λαογραφικών και Εθνολογικών Συλλογών και Προβολή του Παραδοσιακού Πολιτισμού', που εκπονήθηκε στο Μουσείο στο πλαίσιο του Προγράμματος 'Κοινωνία της Πληροφορίας', ψηφιοποιήθηκαν 10.000 αντικείμενα από τις συλλογές και 10.000 φωτογραφίες από το φωτογραφικό αρχείο. Το έργο της ψηφιοποίησης των συλλογών και των αρχείων συνεχίζεται.
Το κοινό μπορεί, πλέον, να ενημερώνεται για τις συλλογές και τα αρχεία και από την ιστοσελίδα του Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ.
Ο κατεξοχήν τομέας ενός μουσείου που βρίσκεται σε συνεχή αλληλεπίδραση με την κοινωνία είναι αυτός της κοινοποίησης του επιστημονικού του έργου. Μέσα από τις δραστηριότητες που αφορούν στην προβολή των αποτελεσμάτων της έρευνας, το μουσείο ενημερώνει, μορφώνει, ψυχαγωγεί το κοινό του, έρχεται σε άμεση επαφή με τον κόσμο, εγκαθιδρύοντας μια δυναμική σχέση «δούναι και λαβείν» πολιτισμικών αγαθών.
Πρακτικά η κοινοποίηση-προβολή αποτυπώνεται στις
εκθέσεις, μόνιμες και περιοδικές, τις εκδόσεις, τo εκπαιδευτικό έργο και τις διάφορες εκδηλώσεις, στις οποίες το μουσείο είτε παίρνει μέρος με απλή συμμετοχή, είτε διοργανώνει το ίδιο στους χώρους του ή αλλού.
Η διοργάνωση μόνιμων ή περιοδικών εκθέσεων αποτελεί την κορυφαία δραστηριότητα για την προβολή του έργου του μουσείου.
- Το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης από την ίδρυσή του έχει οργανώσει σημαντικές
εκθέσεις με χαρακτήρα μόνιμο.
Σήμερα στο Μουσείο λειτουργούν δύο από τις τέσσερις μόνιμες εκθέσεις, που προγραμματίστηκαν και εντάχθηκαν στο θεματικό άξονα
διατροφή,
στέγαση,
ένδυση στην παραδοσιακή κοινωνία. Κάντε κλικ στις μόνιμες εκθέσεις για να ενημερωθείτε σχετικά.
Οι μόνιμες εκθέσεις για τη διατροφή και τη στέγαση θα ακολουθήσουν.
- Το Μουσείο έχει να επιδείξει ένα σημαντικό αριθμό
περιοδικών εκθέσεων που αναφέρονται σε επιμέρους θέματα (ανθρωπολογικά, μουσειολογικά). Κάντε κλικ στις περιοδικές εκθέσεις για να ενημερωθείτε για κάθε μία από αυτές.
- Επιπλέον, το Μουσείο δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για
συμμετοχή σε εκθέσεις άλλων φορέων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το κοινό του Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ., μέσω της ιστοσελίδας του Ιδρύματος, σύντομα θα ενημερωθεί για τις έως σήμερα συμμετοχές του.
ΕΡΕΥΝΑ-ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΚΙΟΣΕΟΓΛΟΥ
.jpg)
