3Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΦΟΡΟΥΜ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο NIKOPOLIS της Θεσσαλονίκης  η 3η συνάντηση του Φόρουμ Κινητικότητας (Mobility Forum) της πόλης. Το Φόρουμ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δραστηριότητες του έργου ΑΤΤΑC (Attractive Urban Public Transport for Accessible Cities - Ελκυστικές Αστικές Δημόσιες Συγκοινωνίες για προσβάσιμες πόλεις) στο Πρόγραμμα διακρατικής συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης. Η διεξαγωγή του συνδυάστηκε με την διακρατική συνάντηση των εταίρων του έργου στο οποίο η μητροπολιτική περιοχή Θεσσαλονίκης εκπροσωπείται από το Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (ΣΑΣΘ).

Στη συνάντηση στην οποία προήδρευσε ο Πρόεδρος του ΣΑΣΘ καθηγ. Π.Παπαϊωάννου, παρευρέθηκαν εκπρόσωποι όλων των σχετικών με την βιώσιμη κινητικότητα φορέων της πόλης μας, όπως:

 της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και της Επιτροπής Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης,

 του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης,

 του Δήμου Θεσσαλονίκης,

 του ΟΑΣΘ,

 του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης,

 του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων,

 του ΙΜΕΤ,

 της Οικολογικής Κίνησης Θεσσαλονίκης και

 των ΑΜΕΑ

Η ημερήσια διάταξη της συνάντησης είχε καθοριστεί ως συνέχεια της 2ης συνάντησης του Φόρουμ που είχε πραγματοποιηθεί   στο νέο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων για την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας και στην οποία το ΣΑΣΘ παρουσίασε και έθεσε σε διαβούλευση το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) για την Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, που είναι και το πρώτο του είδους του στην Ελλάδα. Βάσει του ΣΒΑΚ, οι ειδικοί συγκοινωνιολόγοι του ΣΑΣΘ πρότειναν 12 μέτρα παρεμβάσεων που θα αντιμετωπίσουν τα ζωτικά προβλήματα κινητικότητας της πόλης μας με βιώσιμο τρόπο. Στην συνάντηση της 26.11.2012 τέθηκε επί τάπητος η βασική παρέμβαση του ΣΒΑΚ που αφορά στην προώθηση δημιουργίας δικτύου Τραμ (Μέτρο 4) στο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης.

Κατά την εισαγωγή του ο Πρόεδρος του ΣΑΣΘ καθηγ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου τόνισε πως η συμμετοχή όλων των θεσμικών και επιστημονικών φορέων που σχετίζονται με θέματα κινητικότητας στην διαβούλευση και οι αντίστοιχες δεσμεύσεις τους για την υλοποίηση των παρεμβάσεων που συζητούνται θεωρείται το σημαντικότερο εργαλείο για την χάραξη πολιτικής.

Στη συνέχεια, ο Διευθυντής του έργου ΑΤΤΑC για το ΣΑΣΘ κ. Μάνος Βουγιούκας παρουσίασε την πρόοδο εργασιών του έργου ATTAC σχετικά με το ΣΒΑΚ και την διερεύνηση για την εισαγωγή ‘Ενιαίου και Ευφυούς Συστήματος Κομίστρου’ (ηλεκτρονικού εισιτηρίου) στις Αστικές Συγκοινωνίες της πόλης (Μέτρο 1), η οποία θα διευκολυνθεί με τη μεταφορά τεχνογνωσίας των εταίρων του έργου από Ανκόνα Ιταλίας και Οραντέα Ρουμανίας όπου πραγματοποιούνται πιλοτικές εφαρμογές. Επίσης, τόνισε πως οι φορείς της Θεσσαλονίκης θα πρέπει να είναι έτοιμοι να διεκδικήσουν χρηματοδότηση κατά τη νέα προγραμματική περίοδο 2014-2020, έχοντας ένα εγκεκριμένο ΣΒΑΚ από το 2013 και όπως διαφαίνεται από την μέχρι τώρα ενημέρωση στους κύκλους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα είναι προαπαιτούμενο για την κοινοτική χρηματοδότηση επενδύσεων σχετικά με τις μεταφορές και τη βιώσιμη κινητικότητα. Το ΣΑΣΘ είναι σε πιο προχωρημένο στάδιο σύνταξης του ΣΒΑΚ σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα του έργου ATTAC. Τόσο το ΣΒΑΚ όσο και η πιλοτική δράση για το ηλεκτρονικό εισιτήριο σε όλα τα μελλοντικά μέσα μαζικής μεταφοράς (Λεωφορεία, Μετρό, Τραμ, Θαλάσσια συγκοινωνία) αλλά και σε συνδυασμό με πληρωμές για στάθμευση, διόδια και ταξί, θα αποτελέσουν σημαντική κληρονομιά του έργου για τους φορείς της μητροπολιτικής περιοχής Θεσσαλονίκης.

Στη συνέχεια ο καθηγητής Χρίστος Πυργίδης (ΑΠΘ), μέλος του ΣΑΣΘ, παρουσίασε τις εναλλακτικές λύσεις που προτείνονται για το Τραμ της Θεσσαλονίκης. Οι λύσεις αντιστοιχούν σε δύο σενάρια, όπου στο ένα λαμβάνεται υπόψη η βασική γραμμή του Μετρό και όλες οι επεκτάσεις του, ενώ στο άλλο λαμβάνεται υπόψη μόνο η βασική γραμμή και η επέκταση προς Καλαμαριά. Ο καθ. Πυργίδης τόνισε πως εκτός των συγκοινωνιακών πλεονεκτημάτων που θα υπάρχουν από το Τραμ, τα οφέλη θα είναι περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά. Επίσης τόνισε ότι στο επόμενο διάστημα η συνεργασία με την ομάδα έργου του έργου ECOTALE (Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα INTERREG IVC) στο οποίο συμμετέχει το ΣΑΣΘ θα ιεραρχήσουν τις εναλλακτικές οδεύσεις και θα μελετήσουν τις δύο επικρατέστερες. Στην παρούσα φάση έχουν καθοριστεί τα κριτήρια με τα οποία θα γίνει η ιεράρχηση, με την ενεργό συμμετοχή και των φορέων που συμμετέχουν στο Φόρουμ Κινητικότητας.

Ο πρώην Υφυπουργός Μεταφορών και Βουλευτής καθ. Σ. Βούγιας με παρέμβασή του εξέφρασε την αισιοδοξία του για το νέο πλαίσιο στο οποίο σχεδιάζεται το Τραμ Θεσσαλονίκης υπογραμίζοντας παράλληλα την συστηματικότητα της τρέχουσας διαδικασίας σε αντίθεση με τις ευρείες αλλά ανοργάνωτες συζητήσεις που εγιναν στο παρελθόν για το ίδιο θέμα. Τόνισε ότι το Τραμ στο διάδρομο της Τσιμισκή/Βασ. Όλγας θα αποδεσμεύσει λεωφορεία του ΟΑΣΘ που με αναδιάρθρωση των γραμμών μπορούν να δρομολογηθούν σε άλλες περιοχές που έχουν ανάγκες δημόσιας συγκοινωνίας.

Ο διευθυντής του έργου ATTAC για το ΣΑΣΘ, συγκοινωνιολόγος κ. Βουγιούκας, συμπλήρωσε ότι κατά τη γνώμη του το Τραμ Θεσσαλονίκης δεν είναι πλέον εφικτό να προωθείται ως δημόσιο έργο στη οικονομική συγκυρία της επόμενης 5ετίας, αλλά πρέπει να αναζητηθούν νέοι τρόποι χρηματοδότησης όπως DBFO (Design Build Finance Operate, δηλαδή Μελέτη Κατασκευή Χρηματοδότηση Λειτουργία) όπως κατά το επιτυχές παράδειγμα του Τραμ του Νόττινγχαμ στην Αγγλία όπου τώρα δρομολογείται η 2η γραμμή. Επίσης είναι δυνατόν να υπάρξουν νέα σχήματα ΣΔΙΤ και αξιοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA με συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΙΒ).

Ο συγκοινωνιολόγος Κώστας Ν. Πετράκης, ειδικός συνεργάτης του ΣΑΣΘ στο έργο ATTAC, υπογράμμισε την σημασία που έχει στην διαδικασία σχεδιασμού του Τραμ η σχετική μετάλλαξη του δημόσιου χώρου, η οποία εμφανίζεται με 3 κυρίως μορφές: (α) τις αναπλάσεις που μπορούν να γίνουν κατά μήκος της γραμμής Τραμ, (β) την υλοποίηση παρεμβάσεων για τους πεζούς στο οδικό δίκτυο περί τις στάσεις ώστε να διευκολύνεται η πρόσβαση των επιβατών στο Τραμ, και (γ) την δημιουργία σύγχρονων πολυτροπικών σταθμών μετεπιβίβασης γύρω από τις βασικές στάσεις του Τραμ. Η σημασία αυτή πρέπει να ληφθεί υπόψη με αυξημένο ειδικό βάρος στην διαδικασία αξιολόγησης των εναλλακτικών λύσεων του συστήματος.

Ο συγκοινωνιολόγος Αλέξανδρος Δελούκας, ειδικός συνεργάτης της ομάδας έργου ATTAC δήλωσε: ‘'Εν όψει του εμπλουτισμού των Δ.Σ. της Θεσσαλονίκης με σιδηροδρομικά μέσα (μετρό, τραμ), γίνεται πραγματικότητα η πολυτροπική μετακίνηση με μετεπιβιβάσεις. Επομένως, αποκτά νόημα η απρόσκοπτη μετακίνηση με ενιαίο εισιτήριο για όλα τα μέσα, και μάλιστα με ευφυή κάρτα χωρίς μετρητά με παράλληλη αποφυγή της εισιτηριοδιαφυγής. Η διαβούλευση για το νέο, καινοτόμο σύστημα κομίστρου θα οδηγήσει στη διαμόρφωση στρατηγικής για την υλοποίηση του συστήματος ηλεκτρονικού εισιτηρίου’.

Οι φορείς που συμμετέχουν στο Φόρουμ Κινητικότητας τόνισαν σε πλήρη ομοφωνία ότι:

 Θα στηρίξουν οποιαδήποτε πρωτοβουλία που θα συνεισφέρει στη βιώσιμη αστική κινητικότητα, αρκεί να ληφθεί σοβαρά υπόψη και η τοπική κοινωνία και οικονομία και να αποφευχθούν λάθη του παρελθόντος. Χαρακτηριστικά ανέφεραν το παράδειγμα της κατασκευής του Μετρό, όπου πολλές επιχειρήσεις έχουν αποκλειστεί λόγω της επί μακρόν διατήρησης των εργασιών εργοταξίων.

 Θα δεσμευτούν στις ενέργειες που απαιτεί η υλοποίηση των παρεμβάσεων που συζητούνται.

Στο τέλος της συνάντησης προβλήθηκαν τα 6 ερασιτεχνικά τηλεοπτικά σπότ με θέμα την «Κινητικότητα στην Θεσσαλονίκη του Αύριο» που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο του σχετικού διαγωνισμού που προκηρύχθηκε από το έργο ATTAC και είχε ανακοινωθεί στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας τον περασμένο Σεπτέμβρη. Ακολούθησε η ψηφοφορία των παρόντων για την ανακήρυξη των 3 καλύτερων σπότ, στα οποία θα απονεμηθούν βραβεία.